Οι διακοπές τελείωσαν, οι μπαταρίες υποτίθεται ότι έχουν γεμίσει και όμως το ξυπνητήρι του Σεπτεμβρίου μοιάζει πιο βαρύ από ποτέ. Η συγκέντρωση δυσκολεύει, η ενέργεια πέφτει μέσα στη μέρα και η επιστροφή στους γνώριμους ρυθμούς χρειάζεται περισσότερο χρόνο απ’ όσο περιμέναμε.
Για πολλούς ανθρώπους, η πρώτη περίοδος μετά τις καλοκαιρινές διακοπές συνοδεύεται από ένα παράδοξο αίσθημα εξάντλησης. Δεν είναι απαραίτητα ότι οι διακοπές δεν ήταν ξεκούραστες. Απλώς, μαζί με την επιστροφή στη δουλειά επιστρέφουν απότομα και οι ρυθμοί που είχαμε αφήσει πίσω.
Το βιολογικό ρολόι χρειάζεται χρόνο
Κατά τη διάρκεια των διακοπών, το πρόγραμμα συνήθως αλλάζει. Ξυπνάμε αργότερα, κοιμόμαστε διαφορετικές ώρες, τα γεύματα μετακινούνται και περνάμε περισσότερο χρόνο σε εξωτερικούς χώρους.
Όταν όμως επιστρέφουμε στη δουλειά, το ξυπνητήρι μπορεί να χτυπήσει ξανά πολύ νωρίτερα και η ημέρα να αποκτήσει απότομα συγκεκριμένο πρόγραμμα.
Ο οργανισμός δεν προσαρμόζεται πάντα από τη μία στιγμή στην άλλη. Η διαφορά ανάμεσα στο πρόγραμμα που επιλέγαμε στις διακοπές και σε εκείνο που επιβάλλουν οι καθημερινές υποχρεώσεις μπορεί να δημιουργήσει μια κατάσταση που θυμίζει το λεγόμενο «social jet lag»: το εσωτερικό μας ρολόι δεν βρίσκεται ακόμη σε πλήρη συγχρονισμό με το ωράριο της καθημερινότητας.
Δεν κουράζεται μόνο το σώμα
Η επιστροφή δεν απαιτεί μόνο σωματική προσαρμογή. Ο εγκέφαλος καλείται επίσης να περάσει από την πιο χαλαρή συνθήκη των διακοπών σε ένα περιβάλλον γεμάτο υποχρεώσεις.
Emails, συναντήσεις, deadlines, μετακινήσεις, προγραμματισμός και συνεχείς μικρές αποφάσεις αρχίζουν ξανά να συσσωρεύονται. Ακόμη και δραστηριότητες που πριν από τις διακοπές θεωρούσαμε απόλυτα φυσιολογικές μπορεί τις πρώτες ημέρες να μοιάζουν δυσανάλογα απαιτητικές.
Το πρωινό ξύπνημα, η οδήγηση στην κίνηση, η οργάνωση της ημέρας ή η πολύωρη συγκέντρωση στη δουλειά χρειάζονται ξανά ενέργεια και προσοχή.
Η ζέστη του Σεπτεμβρίου δεν βοηθά
Στην Ελλάδα, υπάρχει ένας ακόμη παράγοντας που μπορεί να επιβαρύνει την κατάσταση: ο Σεπτέμβριος συχνά παραμένει θερμός.
Όταν η θερμοκρασία είναι υψηλή κατά τη διάρκεια της νύχτας, ο ύπνος μπορεί να γίνει λιγότερο άνετος και λιγότερο ποιοτικός, ιδιαίτερα όταν ο χώρος δεν δροσίζεται επαρκώς.
Παράλληλα, η ανεπαρκής πρόσληψη υγρών μπορεί να συμβάλει σε συμπτώματα όπως κόπωση, πονοκέφαλος και δυσκολία στη συγκέντρωση. Στις διακοπές, το νερό μπορεί να αποτελεί πιο φυσικό μέρος της ημέρας, ειδικά όταν περνάμε πολλές ώρες έξω ή στη θάλασσα. Στην επιστροφή στο γραφείο, όμως, είναι εύκολο να περάσει μεγάλο μέρος της ημέρας χωρίς να έχουμε πιει αρκετά υγρά.
Ο Σεπτέμβριος γίνεται συχνά η «νέα αρχή»
Υπάρχει όμως και ένας πιο ψυχολογικός παράγοντας.
Ο Σεπτέμβριος συχνά αντιμετωπίζεται σαν μια δεύτερη Πρωτοχρονιά. Μαζί με την επιστροφή στην καθημερινότητα έρχονται και πολλές αποφάσεις: να ξεκινήσουμε γυμναστήριο, να αλλάξουμε διατροφή, να κοιμόμαστε καλύτερα, να οργανωθούμε περισσότερο, να δουλέψουμε πιο αποτελεσματικά και να βάλουμε σε τάξη όσα αφήσαμε πίσω.
Όταν όλα αυτά συμβαίνουν ταυτόχρονα, η «νέα αρχή» μπορεί αντί για ενθουσιασμό να δημιουργήσει επιπλέον πίεση.
Η επιστροφή δεν χρειάζεται να γίνει απότομα
Ίσως το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να δώσουμε στον εαυτό μας λίγο χρόνο.
Ένα πιο σταθερό ωράριο ύπνου, επαρκής ενυδάτωση, λίγη κίνηση μέσα στην ημέρα και μια σταδιακή επαναφορά των υποχρεώσεων μπορούν να κάνουν τη μετάβαση πιο ομαλή.
Δεν είναι απαραίτητο να αλλάξουν όλα από την πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου. Η προσαρμογή μπορεί να γίνει βήμα-βήμα, χωρίς την πίεση να επιστρέψουμε αμέσως στο 100% της απόδοσής μας.
Όταν η κούραση επιμένει
Η κόπωση, ωστόσο, δεν πρέπει πάντα να θεωρείται φυσιολογική συνέπεια της επιστροφής από τις διακοπές.
Αν το αίσθημα εξάντλησης είναι ιδιαίτερα έντονο, επιμένει για αρκετές εβδομάδες, χειροτερεύει ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, καλό είναι να αναζητηθεί ιατρική συμβουλή.
Ο Σεπτέμβριος μπορεί πράγματι να χρειάζεται λίγες ημέρες προσαρμογής. Αλλά όταν η κούραση δεν υποχωρεί, αξίζει να εξεταστεί αν πίσω της υπάρχει κάτι περισσότερο από την επιστροφή στη ρουτίνα.
