Μπορεί η αυστηροποίηση των κανόνων και η αύξηση των προστίμων να μειώσει τα τροχαία ατυχήματα; Η εμπειρία δείχνει ότι η απάντηση δεν είναι τόσο απλή. Ακόμη κι όταν οι έλεγχοι γίνονται πιο εντατικοί, τα ατυχήματα και οι απώλειες παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. Αυτό συμβαίνει γιατί οι αιτίες είναι πολυδιάστατες: συχνά σχετίζονται με την κακή κατάσταση του οδικού δικτύου και την ελλιπή συντήρηση, αλλά πολύ συχνά έχουν να κάνουν με την ίδια την οδηγική συμπεριφορά – χρήση κινητού στο τιμόνι, κατανάλωση αλκοόλ και κυρίως υπερβολική ταχύτητα.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η μόνη σταθερή απάντηση για να παραμένει κάποιος ασφαλής είναι η υιοθέτηση της φιλοσοφίας της αμυντικής οδήγησης.
Τι σημαίνει αμυντική οδήγηση;
Σκέψου έναν οδηγό που ακολουθεί πολύ κοντά το προπορευόμενο όχημα, εκνευρισμένος, χωρίς να κρατά αποστάσεις. Αυτή είναι η ακριβώς αντίθετη συμπεριφορά από αυτό που απαιτεί η αμυντική οδήγηση. Η βασικότερη αρχή της είναι να τηρείς αποστάσεις ασφαλείας, ώστε να έχεις τον χρόνο να αντιδράσεις σε κάθε απρόβλεπτη κατάσταση.
Επειδή είναι δύσκολο να υπολογιστούν μέτρα την ώρα της κίνησης, προτείνεται να μετριέται ο χρόνος: η «χρυσή συμβουλή» είναι τουλάχιστον 3 δευτερόλεπτα διαφοράς από το προπορευόμενο όχημα. Ένας απλός τρόπος είναι να διαλέξεις ένα σταθερό σημείο (π.χ. μια πινακίδα) και να ελέγξεις αν φτάνεις σε αυτό αφού περάσουν 3 δευτερόλεπτα από το όχημα μπροστά σου. Αν ο χρόνος είναι μικρότερος, χρειάζεται να μειώσεις ταχύτητα.
Πότε χρειάζεται μεγαλύτερη απόσταση;
- Σε βροχή, ομίχλη ή κούραση: τουλάχιστον 5 δευτερόλεπτα
- Όταν ακολουθείς μεγάλο ή φορτωμένο όχημα: 5–6 δευτερόλεπτα
- Σε χιόνι ή πολύ ολισθηρό δρόμο: μέχρι και 9 δευτερόλεπτα
Όσο περισσότερη απόσταση κρατάς, τόσο μειώνεται η πιθανότητα ατυχήματος. Έρευνες μάλιστα δείχνουν ότι εάν όλοι οι οδηγοί διατηρούσαν μια ελάχιστη απόσταση περίπου 15 μέτρων στον αυτοκινητόδρομο, τα τροχαία λόγω μη τήρησης αποστάσεων θα μπορούσαν να μειωθούν σχεδόν στο μισό.
Η ουσία είναι πως η οδική ασφάλεια δεν εξαρτάται μόνο από νόμους και πρόστιμα, αλλά πρωτίστως από τη στάση που υιοθετεί ο καθένας πίσω από το τιμόνι.
