Η είδηση για τον θάνατο της Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ είναι πράγματι πολύ σημαντική για την ελληνική και ευρωπαϊκή διανόηση.
Ήταν μια από τις σπουδαιότερες βυζαντινολόγους διεθνώς και μια προσωπικότητα που συνδύασε την ακαδημαϊκή αριστεία με έντονη δημόσια παρουσία.
Σταθμοί της ζωής και της καριέρας της
- Σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
- Το 1953 εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, όπου συνέχισε τις σπουδές και την ακαδημαϊκή της πορεία.
- Το 1967 έγινε η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας στη Σορβόννη.
- Το 1976 εξελέγη η πρώτη γυναίκα πρύτανης στην 700χρονη ιστορία του ίδιου πανεπιστημίου — ένα ορόσημο όχι μόνο για την ίδια αλλά και για τη θέση των γυναικών στην ανώτατη εκπαίδευση της Ευρώπης.
Επιστημονικό έργο
Η συμβολή της στη μελέτη της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας υπήρξε καθοριστική.
Ανέδειξε:
- τον διοικητικό και πολιτικό χαρακτήρα του Βυζαντίου
- τη συνέχεια του ελληνισμού
- τον ρόλο της Κωνσταντινούπολης ως παγκόσμιου κέντρου εξουσίας και πολιτισμού
Τα έργα και οι διαλέξεις της επηρέασαν γενιές ιστορικών σε Ευρώπη και Αμερική.
Δημόσια παρουσία
- Υπήρξε Πρέσβειρα Καλής Θέλησης της UNICEF.
- Μιλούσε συχνά για την παιδεία, τον πολιτισμό και την ευρωπαϊκή ταυτότητα.
- Δεν έκρυψε ποτέ τη συμμετοχή της στην ΕΠΟΝ στα χρόνια της Κατοχής και τα προοδευτικά της πιστεύω.
Προσωπική ταυτότητα και μνήμη
Η ίδια τόνιζε τις μικρασιατικές της ρίζες και το βίωμα της προσφυγιάς, σύμβολο του οποίου ήταν το σκουριασμένο κλειδί που κρατούσε από το πατρικό της σπίτι — μια δυνατή εικόνα μνήμης και ιστορίας.
Η απώλειά της σε ηλικία 99 ετών κλείνει ένα μεγάλο κεφάλαιο για την ελληνική ιστοριογραφία και τον ευρωπαϊκό ακαδημαϊκό χώρο. Άφησε πίσω της όχι μόνο ένα τεράστιο επιστημονικό έργο αλλά και ένα πρότυπο γυναίκας που άνοιξε δρόμους σε διεθνές επίπεδο.
