Η Δανία κατακτά σταθερά κορυφαίες θέσεις στο World Happiness Report του ΟΗΕ – και αυτό μόνο τυχαίο δεν είναι. Εκτός από το ισχυρό κοινωνικό κράτος και την ποιότητα ζωής, υπάρχει ένας λιγότερο γνωστός αλλά καθοριστικός παράγοντας που ξεκινά από το σχολείο.
Από το 1993, τα δανέζικα σχολεία έχουν εντάξει στο υποχρεωτικό πρόγραμμα ένα εβδομαδιαίο μάθημα αφιερωμένο στην ενσυναίσθηση. Ονομάζεται «Klassens tid» και αντιμετωπίζεται με την ίδια σοβαρότητα όπως τα μαθηματικά ή οι ξένες γλώσσες. Σε αυτό το πλαίσιο, μαθητές ηλικίας 6 έως 16 ετών μαθαίνουν να ακούν ουσιαστικά, να αναγνωρίζουν τα συναισθήματα των άλλων και να επιλύουν από κοινού προβλήματα που αφορούν την τάξη.
Ενσυναίσθηση: δεξιότητα ζωής
Η ενσυναίσθηση δεν περιορίζεται στην ευγένεια ή στην καλή συμπεριφορά. Δημιουργεί δεσμούς, μειώνει τα φαινόμενα σχολικού εκφοβισμού, ενδυναμώνει την αυτοπεποίθηση και προετοιμάζει ανθρώπους που ξέρουν να συνεργάζονται. Σύμφωνα με ειδικούς, οι έφηβοι που καλλιεργούν την ενσυναίσθηση έχουν περισσότερες πιθανότητες να πετύχουν τους στόχους τους, επειδή επικεντρώνονται στη δική τους εξέλιξη αντί να συγκρίνονται διαρκώς με τους άλλους.
Εκπαίδευση χωρίς ανταγωνισμό
Στα δανέζικα σχολεία απουσιάζουν τα κύπελλα και οι διακρίσεις. Η φιλοσοφία είναι απλή: ο μόνος ανταγωνισμός είναι με τον εαυτό σου. Σημασία δεν έχει να ξεπεράσεις τον συμμαθητή σου, αλλά να γίνεις καλύτερος από χθες. Γι’ αυτό και η συνεργατική μάθηση παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο – περίπου το 60% των εργασιών γίνεται ομαδικά.
Όταν, για παράδειγμα, ένα παιδί που είναι δυνατό στα μαθηματικά βοηθά έναν συμμαθητή του, ενισχύει τη δική του κατανόηση και ταυτόχρονα εξασκεί την ικανότητα να μπαίνει στη θέση του άλλου. Αυτό ακριβώς αποτελεί τον πυρήνα της ενσυναίσθησης.
Το hygge μέσα στην τάξη
Όταν δεν υπάρχει κάποιο ζήτημα προς συζήτηση στο «Klassens tid», οι μαθητές απλώς μοιράζονται στιγμές hygge – μια έννοια που δύσκολα αποδίδεται με μία λέξη και συνδέεται με τη ζεστασιά, την οικειότητα και την αίσθηση του «ανήκειν». Σε μια χώρα με περιορισμένο φως και συχνά γκρίζο καιρό, το hygge είναι βασικό στοιχείο της καθημερινότητας. Και στο σχολείο θεωρείται απαραίτητο για τη συναισθηματική ισορροπία των παιδιών.
Η ευτυχία ως επένδυση
Η ψυχολόγος και συγγραφέας Jessica Alexander, στο βιβλίο της The Danish Way of Parenting, υποστηρίζει ότι η συστηματική διδασκαλία της ενσυναίσθησης δεν είναι πολυτέλεια, αλλά στρατηγική επιλογή. Οι Δανοί μεγαλώνουν τα παιδιά τους με τη συνείδηση ότι η ζωή είναι συλλογική διαδρομή και όχι ατομικός αγώνας. Ίσως αυτό ακριβώς να αποτελεί το μυστικό πίσω από μία από τις πιο ευτυχισμένες κοινωνίες στον κόσμο.
