Αν οι ιώσεις, τα κρυολογήματα και η γρίπη σε ταλαιπωρούν συνεχώς, ίσως αξίζει να συζητήσεις με τον γιατρό σου το ενδεχόμενο ανεπάρκειας μιας βασικής βιταμίνης.
Ανήκεις σε εκείνους που αρρωσταίνουν πιο συχνά απ’ ό,τι οι γύρω τους; Κρυολόγημα, μετά γρίπη, έπειτα Covid, στη συνέχεια γαστρεντερίτιδα — και ο κύκλος επαναλαμβάνεται; Αν αυτό σου φαίνεται γνώριμο, μία πιθανή εξήγηση είναι η έλλειψη βιταμίνης D, μιας βιταμίνης που παίζει καθοριστικό ρόλο στη λειτουργία πολλών συστημάτων του οργανισμού.
Η βιταμίνη D είναι απαραίτητη τόσο για την υγεία των οστών όσο και για τη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Μπορεί να προσληφθεί μέσω της διατροφής, της έκθεσης στον ήλιο και, όταν χρειάζεται, μέσω συμπληρωμάτων διατροφής — αν και, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, ο ήλιος και η τροφή συχνά δεν επαρκούν από μόνοι τους.
Γιατί η βιταμίνη D είναι τόσο σημαντική
«Η βιταμίνη D αποτελεί έναν από τους βασικότερους ρυθμιστές του ανοσοποιητικού συστήματος», αναφέρει ο Michael F. Holick, καθηγητής ενδοκρινολογίας στο Boston University. Όπως εξηγεί, η ανεπάρκειά της δεν προκαλεί άμεσα κάποια νόσο, αλλά αποδυναμώνει την άμυνα του οργανισμού: χωρίς αυτήν, το σώμα δυσκολεύεται να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά βακτηριακές και ιογενείς λοιμώξεις, ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες.
Σύμφωνα με έρευνες του ίδιου, άτομα με χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D εμφάνισαν αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών και θνησιμότητας από Covid-19. Σε άλλη μελέτη διαπιστώθηκε ότι όσοι είχαν ανεπάρκεια παρουσίαζαν έως και 54% μεγαλύτερη πιθανότητα να νοσήσουν.
Ένας επιπλέον λόγος που η επάρκεια βιταμίνης D θεωρείται κρίσιμη είναι η συμβολή της στην αποτελεσματικότητα των εμβολίων. Μελέτες δείχνουν ότι άτομα με ικανοποιητικά επίπεδα βιταμίνης D ανταποκρίνονται καλύτερα σε εμβολιασμούς, όπως εκείνους κατά της γρίπης και του πνευμονιόκοκκου.
Με απλά λόγια, όταν ο οργανισμός διαθέτει επαρκή αποθέματα βιταμίνης D, είναι πιο «προετοιμασμένος» να ανταποκριθεί σωστά στον εμβολιασμό.
Χρειάζεσαι συμπλήρωμα βιταμίνης D;
Σύμφωνα με τον Holick, η ανεπάρκεια βιταμίνης D αφορά πάνω από το 60% του παγκόσμιου πληθυσμού, κυρίως επειδή περνάμε όλο και λιγότερο χρόνο σε εξωτερικούς χώρους. Οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με σκουρόχρωμο δέρμα εμφανίζουν ανεπάρκεια συχνότερα.
Η μόνη ασφαλής μέθοδος για να διαπιστωθεί αν υπάρχει έλλειψη είναι οι εξετάσεις αίματος. Η ανεπάρκεια επιβεβαιώνεται όταν τα επίπεδα της 25-υδροξυβιταμίνης D είναι κάτω από 30 ng/mL. Τιμές κάτω από 20 ng/mL θεωρούνται έλλειψη, ενώ επίπεδα ίσα ή χαμηλότερα από 10 ng/mL υποδηλώνουν σοβαρή ανεπάρκεια. Για βέλτιστη υγεία, τα επίπεδα ιδανικά κυμαίνονται μεταξύ 40 και 60 ng/mL.
Αν αρρωσταίνεις συχνά, καλό είναι να συμβουλευτείς τον παθολόγο σου. Εφόσον οι εξετάσεις δείξουν έλλειψη και δεν υπάρχει κάποιο υποκείμενο πρόβλημα υγείας, μπορεί να συστηθεί συμπλήρωμα βιταμίνης D. Σε ορισμένες περιπτώσεις —όπως σε άτομα με νεφρολογικά προβλήματα— η λήψη της απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή.
Αν λαμβάνεις ήδη πολυβιταμίνες, ο γιατρός σου θα κρίνει αν χρειάζεται επιπλέον ενίσχυση. Στα φαρμακεία κυκλοφορούν κυρίως βιταμίνη D3 και D2: η D3 συνιστάται συχνότερα, ενώ η D2 προτιμάται συνήθως από όσους ακολουθούν vegan διατροφή.
Τροφή και ήλιος: αρκούν;
Η ιδανική πρόσληψη θρεπτικών συστατικών γίνεται μέσω της διατροφής, όμως με τη βιταμίνη D αυτό δεν είναι πάντα εφικτό. Τροφές όπως τα λιπαρά ψάρια, το γάλα και ο εμπλουτισμένος χυμός πορτοκαλιού συμβάλλουν στην αύξηση των επιπέδων της, αλλά συχνά δεν καταναλώνονται σε επαρκή ποσότητα.
Όσο για τον ήλιο, αποτελεί φυσική πηγή βιταμίνης D, αλλά η έκθεση πρέπει να γίνεται με μέτρο και προσοχή, καθώς ο κίνδυνος για καρκίνο του δέρματος είναι υπαρκτός.
