Η 25η Νοεμβρίου είναι ημέρα μνήμης, αλλά και δράσης — μια ευκαιρία να αναλογιστούμε πόσο πολύ έχουν αλλάξει τα πράγματα, αλλά και πόσο δρόμο έχουμε ακόμα μπροστά μας. Μαζί με την οδύνη που φέρνει η έμφυλη βία, υπάρχουν και θετικά νέα: νόμοι αλλάζουν, δομές ενισχύονται, τεχνολογία αξιοποιείται. Παρακάτω παρουσιάζουμε ορισμένα πιο συγκεκριμένα και σημαντικά βήματα που έγιναν στην Ελλάδα.
Νέα νομοθεσία κατά της βίας – πιο αυστηρό νομικό πλαίσιο
- Τον Ιανουάριο του 2025, η Βουλή ψήφισε ένα νέο νομοσχέδιο ενάντια στη βία με βάση το φύλο, που επεκτείνει την προστασία και σε νέες μορφές — όπως το revenge porn, το cyberstalking και η παρενόχληση στον χώρο εργασίας.
- Η νέα νομοθεσία προβλέπει αυστηρότερες ποινές για επαναλαμβανόμενους δράστες, ενώ δίνει τη δυνατότητα ηλεκτρονικής παρακολούθησης (π.χ. κατ’ οίκον περιορισμός) σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.
- Επιπλέον, μειώνεται ο χρόνος των δικαστικών διαδικασιών για υποθέσεις ενδοοικογενειακής βίας, ώστε οι επιζώσες να μην περιμένουν χρόνια για δίκη.
Νόμος 5090/2024: Εργαλείο εκτίμησης κινδύνου (Risk-Tool)
- Το 2024 ψηφίστηκε ο Νόμος 5090/2024, ο οποίος τροποποιεί ποινικό κώδικα και διαδικασία για να επιταχύνει τις δίκες σε περιπτώσεις ενδοοικογενειακής βίας.
- Στον ίδιο νόμο θεσμοθετήθηκε ένα εργαλείο εκτίμησης επικινδυνότητας (“Risk Tool”), που μετρά πόσο κινδυνεύει κάθε θύμα και βοηθά τις αρχές να λαμβάνουν δράση έγκαιρα.
- Αυτό το εργαλείο δεν είναι απλώς νομικό: προλαμβάνει τις πιο ακραίες μορφές βίας, καθώς εντοπίζει ποιοι δράστες είναι υπ’ υψηλό κίνδυνο και απαιτεί πιο στοχευμένη προστασία.
Εφαρμογή “Panic Button” στο κινητό
- Από το 2024, υπάρχει ένα ειδικό app τύπου “Panic Button”, που μπορούν να χρησιμοποιούν θύματα ενδοοικογενειακής βίας για να ειδοποιήσουν την αστυνομία.
- Το app συνδέει το κινητό του χρήστη με την αστυνομία, στέλνει σιωπηλό σήμα έκτακτης ανάγκης και εντοπίζει τη θέση μέσω GPS — αυτό μπορεί να σώσει ζωές σε κρίσιμες στιγμές.
- Η χρήση του “Panic Button” είναι διαθέσιμη μέσω συμβουλευτικών κέντρων βίας, γεγονός που αυξάνει την πρόσβαση σε αυτή τη μορφή άμεσης προστασίας.
Δημιουργία εθνικού δικτύου ξενώνων στήριξης
- Με αφορμή τη δολοφονία της 28χρονης Κυριακής Γρίβα έξω από αστυνομικό τμήμα (ζητούσε προστασία από τον πρώην σύντροφό της), ανακοινώθηκε η δημιουργία εθνικού δικτύου ξενώνων για θύματα ενδοοικογενειακής βίας.
- Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, οι ξενώνες θα βρίσκονται σε διάφορα αστυνομικά τμήματα και θα παρέχουν ασφαλή καταφύγιο όσο διαρκεί ο κίνδυνος για το θύμα.
- Η δημιουργία αυτού του δικτύου αντανακλά την κυβερνητική δέσμευση να ενισχύσει την προστασία και την πρακτική βοήθεια για γυναίκες που βρίσκονται σε εξαιρετικά ευάλωτη θέση.
Η σημερινή ημέρα — η Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών — μας δείχνει πως ο αγώνας ενάντια στη βία είναι διαρκής, αλλά και ότι υπάρχουν σημαντικά βήματα προς την πρόοδο. Οι συγκεκριμένες αλλαγές στη νομοθεσία, η ενεργοποίηση εργαλείων όπως το “Risk Tool” και η τεχνολογία (Panic Button) αποδεικνύουν ότι μπορούμε να προσφέρουμε προστασία, όχι μόνο με λόγια, αλλά και με πράξεις. Κάθε γυναίκα που νιώθει ασφάλεια, κάθε θύμα που βρίσκει βοήθεια, είναι απόδειξη ότι η αλλαγή είναι εφικτή — και μας εμπνέει να συνεχίσουμε.
